Kültür - Sanat:
Hürrem Sultan'da izdiham!

Geleneksel bir şekilde her yıl düzenlenen Bodrum Bale Festivali, Bodrum Kale'sinde kapılarını açtı. Önceki gün başlayan festivalin ilk ve en gözde oyunu Hürrem Sultan'dı. Günümüzde özellikle dizi sektöründen dolayı popüler kültürün içerisinde yerini almış olan Hürrem Sultan karakteri, izleyicilerin yoğun ilgisine mazhar oldu. Bu görsel şölene bilet bulamayan izleyicilerden bir kısmı, şovu ayakta ve merdivenlerde izlediler.

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 11'inci Uluslararası Bodrum Bale Festivali, önceki gün başladı. Tarihi Bodrum Kalesi kuzey hendeğinde gerçekleştirilen festivali iş ve sanat dünyasından çok sayıda yerli ve yabancı tatilci izledi. Türk Devlet Bale Toplulukları ile yabancı konuk bale sanatçıları ve topluluklarının sahneye koyduğu "Hürrem Sultan" balesiyle başlayan festivale ilgi çok yüksekti. Bilet bulamayan sanatseverler gösteriyi ayakta izledi. Oturma mekânlarının tamamen dolu olması nedeniyle bilet bulamayan bazı sanatseverlerin etkinliği ayakta ya da merdivenlerde oturarak izledikleri gözlendi. İstanbul Devlet Opera ve Balesi sanatçıları tarafından, Osmanlı Devleti'ne damgasını vurmuş, güçlü padişahlardan biri olan Kanuni Sultan Süleyman'ın çarpıcı askeri ve saray yaşamından kesitlerin ve en büyük aşkı Hürrem'le yaşadığı çalkantılı ilişkinin sahneye aktarıldığı, iki perdelik "Hürrem Sultan" balesinin bestesi Nevit Kodallı'ya, koreografisi ve dramaturjisi ise Oytun Turfanda'ya ait. Türkiye'nin ilk ve tek bale festivali olarak bilinen Bodrum Bale Festivali, 15 gün boyunca sanatseverlere keyifli anlar yaşatacak. Toplam yedi temsilin sunulacağı festivalde, Sibirya Devlet Balesi ve Kore'den Universal Ballet gibi dünyaca ünlü bale toplulukları da gösteriler yapacak. Festival, 21 Ağustos'a dek sürecek. 

 

Hürrem Sultan Kimdir?

 

Hürrem Haseki Sultan ya da Haseki Hürrem Sultan (1500-1506 arası; Rutenya, Lehistan - 15 Nisan 1558, İstanbul) doğum adı: Alexandra Lisowska, Osmanlıca adı: خرم سلطان, Avrupa'da tanındığı ad: Roxelana), Osmanlı padişahı I. Süleyman'ın resmi nikahlı eşi ve sonraki padişah II. Selim'in annesidir. Kendisine Devletlû İsmetlû Hürrem Haseki Sultân Hazretleri diye hitap edilirdi.

Renkli hayatı ile efsaneleşmiş; entrikaları, zekası, cesareti, ihtiraslarıyla ün salmış bir Hanım Sultan'dır. Hayatı romanlara, tiyatro oyunlarına, opera eserlerine konu olmuştur. Devlet işlerinde etkin rol oynayarak Osmanlı İmparatorluğu’nda "Kadınlar saltanatı" denilen devri başlattığı kabul edilir. Sultan Süleyman'ın nikahlı karısıdır. II. Selim, Mihrimah Sultan, Şehzade Cihangir, Şehzade Bayezid, Şehzade Mehmed,Şehzade Abdullah'ın ve isimleri bilinmeyen,küçük yaşta vefat eden diğer şehzadelerin annesidir. Hürrem Sultan'ın adı bilinen 6 evladının yanı sıra ismi bilinmeyen veya küçük yaşta vefat eden diğer evlatlarının olduğu da rivayet edilir.

 

Kökeni

 

Osmanlı sarayına gelene kadarki yaşamı hakkında kesin bir bilgi yoktur. Lehistan Krallığı'nın sınırları içerisinde bulunan Rutenya(Ukrayna)'da 1504 yılında doğduğu rivayetler arasındadır, Tatar akıncılar tarafından 1520 tarihinde 15'li yaşlarında Rutenya'den kaçırıldığı[1], Kırım Hanı'nın himayesine girdikten sonra Osmanlı sarayına sunulduğu tarihçiler ve yazarlar tarafından kabul görmüş bir rivayettir.

16. yüzyıl kaynaklarına göre kızlık ismi bilinmiyordu. Ama daha sonraki kayıtlara göre - mesela 19. yüzyılın Ukrayna'daki ilk kayıtlarına göre - Anastasia (Kısaca Nastia) Polonyalıların geleneğinde, Aleksandra Lisowska olarak bilinir. Genelde Hürrem Haseki Sultan ya da Hürrem balsaq sultan olarak bilinirdi; Avrupa dillerinde Roxolena, Roxolana, Roxelane, Rossa, Ruziac, Ruslana Türkçe'de Hürrem (Farsça kökenliخرم Hürrem), neşeli olan kişi anlamına gelir. Roxelana, onun gerçek ismi olmayabilir ama takma adı onun Ukraynalı soyuna ait olan (Günümüze ait yaygın isim Ruslana) ve doğu slav ismi olan, Roxolany ya da Roxelany, şimdiki Ukrayna halkında 15. yüzyıldan sonra kullanılıyordu. Bunlara ek olarak, bazı tarihçilere göre Hürrem Sultan (Roxelana) Ukrayna sınırları içerisinde bulunan Rohatyn kentinde doğmuş Lehistanlı Ortodoks bir ailenin kızıdır.[5] Bazı kaynaklarda bu konuya dair geniş veriler yer alır.

Saraydaki yaşamı

Hürrem Sultan’ın saraya gelişi ve Kanuni ile tanışması hakkında kesin bilgiler yoktur. Şehzadeliği sırasında veya padişahlığının ilk senesinde Harem'e girdiği düşünülür.

Hürrem Sultan saraya getirildiğinde Kanuni'nin Manisa valisi iken birlikte olduğu Mahidevran Sultan'dan “Mustafa” isimli bir oğlu vardı. Sarayın en nüfuzlu kadını padişahın annesi Ayşe Hafsa Sultan, ikinci derece nüfuzlu kadın Mahidevran Sultan idi. Hürrem, saraya girdikten sonra Kanuni ile ilişkisinden 1521’de “Şehzade Mehmed” dünyaya geldi ve böylece Hürrem Sultan saraydaki en nüfuzlu üçüncü kadın durumuna geldi. İki haseki arasındaki rekabet bir gün kavgaya dönüşmüştür. Hürrem Sultan bu kavgayı çeşitli entrikalarla lehine çevirmiştir.[2] Pek çok yazara göre bu olaydan sonra gözden düşen Mahidevran Sultan, 1533’te Manisa valiliğine atanan oğlu veliaht Şehzade Mustafa’nın yanına gönderildi ve Hürrem Sultan, onun yerini aldı.

Hürrem Sultan'ın eşi I. Süleyman (1495-1566)

Hürrem Sultan'ın oğlu II. Selim(1524-1574)

Hürrem Sultan'ın kızı Mihrimah Sultan(1522-1578)

Hürrem Sultan'ın sarayda pozisyonu Kanuni'nin nikâhlı eşi olması ile arttı. Hürrem Sultan, Şehzade Cihangir’in doğumundan sonra Kanuni ile görkemli bir düğün yapılarak evlendi ve aralarında resmi nikah kıyıldı. Kesin tarihi belli olmamakla birlikte Haziran 1534’te veya daha erken gerçekleştiği düşünülen düğün, Hürrem Sultan'ı Kanuni’nin meşru eşi yapan, Osmanlı geleneklerine aykırı düşen çok önemli ve devrimci bir hareket olarak değerlendirilir. Bu nikah ile Hürrem Sultan, Osmanlı tarihinde padişah tarafından uzun bir süre sonra nikahlanan ilk cariye oldu.

Mahidevran ile Hürrem Sultan arasındaki mücadelede Mahidevran Sultan'ı tuttuğu düşünülen ve oğlu üzerinde büyük nüfuzu olduğu söylenen Valide Hafsa Sultan’ın 1534 yılındaki ölümü ile Hürrem’in saraydaki etkisi daha da artmıştır. Fakat Valide Sultan'ın ölümünden sonra Mahidevran Sultan veliaht annesi olduğu ve Şehzade Mustafa'nın tahta çıkmasına kesin gözle bakıldığı için Valide Sultan'lığa hazırlanmaya başlamıştır.

Hürrem Sultan Şehzade Mehmed'ten sonra Selim, Bayezid, Cihangir ve Abdullah adlı 4 şehzade ve Mihrimah adlı bir kız çocuğu daha dünyaya getirmiştir. Çocuklarını büyütürken ileride oğullarından birinin tahta geçmesi için önlerindeki engelleri kaldırma mücadelesi vermiştir.

Anahtar Kelimeler
Bakan ElvanDev Dalga

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Yap Yeni Üyelik

banner65

Görmezden gelmeyelim
Abdi İbrahim Otsuka’nın katkılarıyla hazırlanan, Türkiye’de bir ilk olan ve şizofreni konusunda toplumsal...

Haberi Oku